Udział Związku Szlachty Polskiej Kresów Wschodnich w obchodach 105. rocznicy Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego w Lusowie koło Poznania.

                  27 grudnia 2023 delegacja Związku Szlachty Polskiej Kresów Wschodnich wzięła udział w obchodach 105. rocznicy Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego w Lusowie koło Poznania. Pan Antoni Jan Patecki herbu Ostoja, przekazał Pani Zofii Smolarz - Prezes Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Dowbora Muśnickiego, herb "Przyjaciel Odmienny rodziny Dowbor Muśnickich" oraz pamiątki rodzinne ( zdjęcia Powstańców Wielkopolskich ). Złożono również kwiaty pod pomnikiem Generała i na grobie rodziny Dowbor Muśnickich.

 ZSPKW reprezentowali : Prezes Zarządu ZSPKW - Paweł Bożenta-Nowak h. Doliwa, Antoni Jan Patecki h. Ostoja i Piotr Pers h. Łodzia.

Tekst i foto: Paweł Bożenta-Nowak h. Doliwa

Powstanie Wielkopolskie 27 grudnia 1918

               W wyniku rozbiorów Polski zachodnie ziemie polskie znalazły się w rękach pruskich. Rozpoczęcie działań zbrojnych I wojny światowej ożywiło nadzieje Polaków na szybkie odzyskanie niepodległości. Po raz pierwszy państwa zaborcze walczyły przeciwko sobie.  Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 w Poznaniu, w czasie wizyty powracającego do Polski Ignacego Jana Paderewskiego, który w drodze do Warszawy przybył 26 grudnia do Poznania. W tym samym dniu Paderewski wygłosił przemówienie do swoich rodaków licznie zgromadzonych przed hotelem Bazar. 27 grudnia, paradę wojskową na Świętym Marcinie urządzili Niemcy – zrywano polskie i koalicyjne flagi, napadano na polskie instytucje – doszło do zamieszek, w wyniku których wywiązała się walka, podjęta następnie przez oddziały kierowane przez Polską Organizację Wojskową Zaboru Pruskiego.

Wybuch powstania wielkopolskiego prawie natychmiast rozprzestrzenił się na sąsiednie miejscowości. Komunikat wzywający do walki i informacja o walkach w Poznaniu dotarły do oddziałów powstańczych m.in. we Wrześni, Gnieźnie, Jarocinie, Kórniku i Środzie Wielkopolskiej. Poznań i teren wokół niego był szczególnie silnie ufortyfikowany. Przejęcie zbrojne tych terenów miało ogromne znaczenie dla późniejszych decyzji administracyjnych.

Już 28 grudnia udało się wybrać dowództwo. Dowódca powstania wielkopolskiego Stanisław Taczak podporządkował sobie jednostki wojskowe. Natomiast komendant Poznania, Jan Maciaszek ogłosił wprowadzenie stanu wyjątkowego, co miało usprawnić kontrolę nad walkami ulicznymi.

W trakcie przebiegu powstania wielkopolskiego doszło do kilku większych bitew. Niemcy użyli nawet raz gazów bojowych. Najbardziej znana jest może bitwa o Ławicę (6 stycznia 1919). Była to wieś, w której mieściło się niemieckie lotnisko wojskowe. Szacuje się, że w bitwie o Ławicę (1919) zdobyto największy łup wojenny w tysiącletniej historii polskiego oręża (sprzęt lotniczy o wartości 160–200 milionów marek, w tym ponad 300 samolotów).

Oddziałom powstańczym udało się przejmować kolejne miejscowości bez większego rozlewu krwi. Mimo to według najnowszych szacunków powstanie pochłonęło ponad 2000 ofiar. W przebiegu powstania wielkopolskiego duże znaczenie miały działania oddziałów POW. Na terenie Poznania również Straż Ludowa. 11 stycznia, po wyborze nowego naczelnika powstania, gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, oddziały powstańcze zamieniono w regularną armię.

 Ofensywa wojskowa otrzymała dyplomatyczne wsparcie w Paryżu. 16 lutego 1919 r. w Trewirze został podpisany układ z Niemcami, który objął również front wielkopolski, zaś Armia Wielkopolska została uznana za wojsko sprzymierzone. 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski potwierdził ostatecznie przynależność Wielkopolski do Rzeczpospolitej.

Redaktorzy bloga:

Renata Olińska-Dworzecka h. Korwn i Julian Dworzecki h. Mogiła

Życzenia Świąteczne i Noworoczne 2024

 

        W imieniu Zarządu Głównego Związku Szlachty Polskiej Kresów Wschodnich, z okazji Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku 2024, składam wszystkim Członkom Związku, Zwyczajnym, Honorowym i Wspierającym ZSPKW oraz ich Rodzinom, życzenia zdrowia, szczęścia, wszelkiej pomyślności w życiu osobistym i rodzinnym, spełnienia marzeń, a także realizacji planów, wielu sukcesów i niesłabnącej energii w działaniu.

Redaktorzy bloga:

Renata Olińska-Dworzecka h. Korwn i Julian Dworzecki h. Mogiła

                                                                                              Wiceprezes ZG ZSPKW
                                                                                    Mieczysław Grześkowiak h. Denis